De linguïstieke logika van het Nederlands

De linguïstieke logika van het Nedelands

Het meervoud van ‘slot’ is ‘sloten’,
toch is het meervoud van ‘pot’ niet ‘poten’.
Wie gisteren ging vliegen, zegt heden ‘ik vloog’,
dus zegt u misschien van wiegen: ‘ik woog’.
Nee, want ‘ik woog’ is afkomstig van ‘wegen’,
maar… is nu ‘ik vloog’ een vervoeging van ‘vegen’?

En dan het woord ‘zoeken’ vervoegt men ‘ik zocht’
en dus hoort bij ‘vloeken’ dan: ‘ik vlocht’.
Alweer mis, want dit is afkomstig van ‘vlechten’,
maar ‘ik hocht’ is geen juiste vervoeging van ‘hechten’.

Bij ‘roepen’ hoort ‘riep’, maar bij ‘snoepen’ geen ‘sniep’.
Bij ‘lopen’ hoort ‘liep’ maar bij ‘kopen’ geen ‘kiep’.
En evenmin hoort bij ‘slopen’: ‘sliep’,
want dat is afkomstig van het schone woord ‘slapen’.
Maar zeg nu weer niet ‘riep’ bij het werkwoord ‘rapen’,
want dat komt van ‘roepen’ en u ziet het terstond:
zo draaien we vrolijk een kringetje rond.

U ziet, de verwarring is akelig groot.
Nog talloze voorbeelden kan ik daarvan geven,
want ‘gaf’ komt van ‘geven’, maar ‘laf’ niet van ‘leven’.
Men spreekt van ‘wij hinken, wij hebben gehonken’.
Het is: ‘ik weet’ en ‘ik wist’; zo vervoegt men dat,
maar schrijft nu niet bij ‘vergeten’: ‘vergist’.
Dat is een vergissing, ja moeilijk, dat is’t.

Het volgend geval, dat is bijna te bont.
Bij ‘slaan’ hoort: ‘ik sloeg’, niet ‘ik sling’ of ‘ik slong’.
Bij ‘gaan’ hoort: ‘ik ging’, niet ‘ik gong’ of ‘ik gond’.
En noem tenslotte geen mannetjes-rat ‘rater’,
al gaat dat wel op bij ‘kat’ en bij ‘kater’.

H. Hagers
Hoogland, Drongen, 1982
Uit het boek: Met gekleurde billen zou het gelukkiger leven zijn

van Jan Van Coillie

Advertenties

3 thoughts on “De linguïstieke logika van het Nederlands

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s